"کلمه "ما" تبدیل به "من" شده است."
دومین گفتگوی گــــروه کوهـــنوردی دامــــون بندرانزلـــی با هدف استفاده از تجربه ها، خاطرات و ایده های سازنده ی آقای امید کیایی فر، سنگ نورد شاخص و با اخلاق شهـــر بندرانزلی، جهت الگو برداری و بهبود سطح کوهنوردی در گیــــلان و انتقـــال روحیات و انرژی این سنگنورد ماجراجو در عرصه های مختـلف ورزش کوهستان، در تاریخ 6 خـرداد ماه سال جاری در دفتر گروه و با حضور مهندس بهـــروز رسولی، رویا نجار باشی و اینجانب مینا نوری زاد اجرا گردید. قبل از ارائه مصاحبه لازم می دانم از خانم رویا نجار باشی و آقایان بهروز رسولی، رضا عباسپور و نیما سپاسخواه به خاطر هم فکری و راهنمایی هایشان جهت ارائه ی بهتر این مصاحبه تشکر نمایم.
امید کیایی فر متولد 1355، مربی شاخص سنگ نوردی در دو شاخه طبیعی و مصنوعی در بندرانزلی است و در حال حاضر دانشجوی کارشناسی مدیریت بنادر در دانشگاه علمی کاربردی می باشد. فعالیت خود در عرصه ی کوهنوردی را از سال 1377 با صعود به منطقه ی گاوکل واقع در منطقه ی منجیل شروع نمود و یـــک سال بـــعد وارد عرصه ی سنـگ نوردی می شود و به صورت حرفه ای علاقه اش را در راستای ورزشهای وابسته به کوه دنبال می کند تا جایی که قله ی علم کوه از مسیر "گرده آلمانها" (از صعودهای سراسری فدراسیون) را در بهمن ماه 1380 در شرایط سخت و در دمای 38 درجه زیر صفر با موفقیت صعود می کند. صعود غار برفی در یخچال علم چال، صعود دیواره علم کوه، سنگ سوری لوشان، سنگ سماور و ... در کارنامه ورزشی امید کیایی فر دیده می شود و او را در جایگاه سنگ نورد شاخص در بندر انزلی قرار می دهد. عاشق هیجان، خطر کردن و پرواز است. روحیه ماجراجویی و تنوع طلبی او سبب شده تا تجربه هایی را در عرصه های مختلف ورزشی مانند: " بوکس، دوچرخه سواری کوهستان، شنا، سنگ نوردی، دیواره نوردی، یخ نوردی، غار نوردی و ..." داشته باشد. امید که این مصاحبه مورد توجه جامعه کوهنوردان و مسئولین این عرصه قرار گیرد.
1) داستان علاقه مندی شما به کوهنوردی و سنگ نوردی چه بود؟
در سال 77 بود که به طور اتفاقی چند نفر از دوستان کوهنورد را دیدم. آن روز آنها در ارتباط با برنامه ی صعود به کوه سیالان (4190 متر) که قرار بود در ماههای آتی آن را انجام دهند صحبت میکردند. برنامه شان این بود که از ارتفاعات تنکابن شهسوار بالا روند و از سمت قزوین پایین بیایند. این کار برای من خیلی شگفت انگیز به نظر می رسید و همین باعث شد جذب این رشته شوم. اولین صعودم، قله گاوکل در منجیل بود. در آن زمان فقط هیات کوهنوردی انزلی بود و هنوز گروههای کوهنوردی شکل نگرفته بودند. یادم است دکتر معدل، دکتر ماشین چی و خانم قاسملی هم در هیات بودند. سنگ نوردی را نیز تقریبا یک سال بعد از کوهنوردی شروع کردم. فکر می کنم سال 78 بود در صعود مشترکی که با گروه چکاد رشت و برق منطقه ای استان در خلیل دشت داشتیم با یک سری از دوستان سنگ نورد و مربی سنگنوردی آقای کفایتی که عضو گروه چکاد بودند آشنا شدم و از همان ثانیه و همان لحظه با صحبتهایی که دوستان داشتند جذب سنگ نوردی شدم و در همان صعود برای هفته بعد بدون هیچ تجهیزاتی ثبت نام کردم. به یاد دارم در کوه از آقای کفایتی پرسیدم: برای سنگنوردی چه چیز باید بیاورم؟ گفت: "جمعه ساعت 6 صبح میدان "فرهنگ" رشت، فقط تشریف." من هم یک کفش معمولی داشتم و یک پیراهن و تی شرت برداشتم، رفتم و کلی تجهیزات هم خودشان داشتند.
2) کوهنوردی و سنگ نوردی در کدام منطقه گیلان را بیشتر دوست دارید ؟
در حال حاضر مرکز اصلی برنامه های کوهنوردی ما ماسوله است ،من کوهنوردی در قسمت مرکزی گیلان، سمت دیلمان و درفک را خیلی دوست دارم و صعود از مسیرهای مختلف به خصوص مسیر شمالی به قله ی درفک به دلیل شکوه و قشنگی خاصی که دارد برایم همیشه لذت بخش بوده است و در مورد سنگ نوردی باید بگویم منطقه منجیل و لوشان سنگهای عالی برای تمرین کردن دارد.
3) درباره تفاوتهای کوهنوردی و سنگنوردی برایمان بگویید و اینکه آیا هر کوهنوردی می تواند سنگ نورد شود یا اینکه برای سنگ نوردی شدن شرایط و روحیات خاصی لازم است؟
در این ارتباط باید بگویم سنگ نوردی و کوهنوردی دو شاخه مختلف از هم هستند و نمی توان انتظار داشت که یک کوهنورد خوب، سنگ نورد خوبی هم باشد ولی یک کوهنورد حرفه ای به دلیل آنکه ممکن است در بعضی صعودها به مسیرهای صخره ای برخورد کند لازم است تا در حد نیمه حرفه ای با فنون صخره نوردی آشنا باشد ولی در کل اگر بخواهیم با دید حرفه ای به این دو عرصه بنگریم باید بگویم سنگ نوردی جدا از اینکه روحیات خاصی می طلبد بر خلاف کوهنوردی نیازمند بالاتنه و عضلات دست قوی می باشد حال آنکه در کوهنوردی پایین تنه و عضلات پا باید قوی باشد. به همین دلیل اگر سنگنوردی بخواهد کوهنورد خوبی نیز باشد باید سخت تمرین کند در غیر این صورت در مدت زمان کوتاهی افت خواهد کرد و از طرف دیگر یک کوهنورد حرفه ای الزاما سنگ نورد حرفه ای نخواهد بود.
4) آیا فعالیتی در زمینه ی غار نوردی داشته اید؟
غارنوردی را خیلی دوست دارم. یک بار به "غار آویشو" رفته ام ولی کار آنچنانی انجام ندادم. کار با ابزار و تجهیزات غار با سنگ خیلی مرتبط است. فرودش به صورت عادی بر روی طنابهای استاتیک انجام می شود و صعودش به صورت مصنوعی است و آن هم دنیای خاص خودش را دارد .
5) آیا شما صعود خارج از کشور داشته اید؟ اگر موقعیتی فراهم شود دوست دارید به کدام قله صعود کنید؟
در حال حاضر قله خاصی مد نظرم نیست ولی صعود به سلسله جبال هیــــمالیا و یا حداقل دیدن آن منطقه آرزوی هر کوهنوردی می باشد. من اگر بتوانم به بیس کمپ اورست (5300 متر) هم بروم برای من کافیست البته هر کوهنوردی اگر امکاناتش فراهم شود می تواند به آنجا برود و چشم انداز کوهـــــــهای 8000 متری را از نزدیک ببیند کما اینکه صعود به قله های 6000 تا 7000 متری اطراف بیس کمپ اورست، برای کوهنوردانی که تمرین دارند سخت نیست و از آنجا چشم انداز کوههای اورست، لوتسه و ... دیده می شود.
6) با توجه به شناختی که از شما داریم می دانیم که در شاخه های مختلفی از ورزش فعالیت دارید و تابستان گذشته خیلی اتفاقی در جریان فعالیت دوچرخه سواری شما قرار گرفتیم. اگر ممکن است کارهایی که در این رده انجام داده اید را بفرمایید. درباره ی دوچرخه سواری کوهستان، روحیه ماجرا جویی و تنوع طلبیتان برایمان بگویید.
البته در زمینه دوچرخه سواری کار شاخصی انجام ندادم ولی دوچرخه سواری کوهستان یکی از ورزشهای مورد علاقه ام است و همانطور که می دانید با دوچرخه های کرسی و مسابقه ای متفاوت است و همیشه علاقه مند بودم با دوچرخه به سمت کوه و یا مسیرهای کوهستانی بروم. در تابستان برنامه ای 6 ساعته به ماسوله داشتم و از جاده خاکی پشت ماسوله به سمت دوریکله رکاب زدم. در جاده ی "ارده" که از پونل بالا می رود، مسیرهای کوهستانی و بکر را پیدا کردم که از دامنه های ییلاقی بالا می رود و از مسیر جنگلی با آبشارها و رودخانه های بسیار زیبا پایین می آید. ارتفاعات گیلان مسیرهای زیبایی دارد که دوچرخه سواری در آن مسیرها واقعا لذت بخش است.
دوچرخه سواری – ارتفاعات ماسوله
7) درباره صعودهای شاخصتان برایمان بگویید.
صعود "گرده آلمانها" در بهمن ماه 1380 در دمای 38 درجه زیر صفر با همراهی آقای "عظیم قیچی ساز" را می توانم به عنوان صعودهای شاخص یاد کنم به یاد دارم که شب مانی بدون چادر (بی واک) بر روی قله داشتیم و آقای"اوراز" (یادش گرامی)، آقای "رضا زارعی" هم در تیم حضور داشتند. در پناهگاه سرچال (3850 متر) که یک پناهگاه تقریبا مجهز است یک شبمانی داشتیم. شب بعدی هم در "یخچال علم چال (4150 متر)" که یکی از یخچالهای دایمی ایران است، چادر زدیم و یک شب هم روی قله به صورت بی واک خوابیدیم. صعود گرده آلمانها معمولا سبکبار و از پای سکو (ابتدای گرده) به صورت یکروزه انجام می شود. اما این برنامه با نظر فدراسیون به جهت گرفتن تست سختی صعود با کوله پشتی نسبتا سنگین و تجهیزات کامل به همراه یک شب مانی خیلی سرد بر روی قله انجام شد. یادم هست در آن صعود لایه ی داخلی کفش دوپوش من خیس شده بود و با آن شرایط مسیر را صعود کردم و نهایتا حدود 5 صبح از قله به سمت پایین حرکت نمودیم و یکسره تا شب خودمان را به پای کوه (منطقه رودبارک) رساندیم.
بر فراز قله علم کوه - سه نفر جلو از راست: عظیم قیچی ساز- امید کیایی فر و استاد محسن نوری – بهمن 80
مسیر بین دو رکابی و سه رکابی - ارتفاع 4600 متر صعود زمستانی علم کوه- گرده آلمانها، بهمن 80،از صعودهای سراسری فدراسیون
8) همیشه برای من سوال بوده که واقعا برای مقاومت در برابر سرماهایی که امکان یخ زدگی وجود دارد و حتی گاه در شرایطی که تجهیزات هم پاسخ گو نیست چه تمهیداتی را می توان در نظر گرفت؟ همانطور که شما فرمودید کفش دوپوشتان خیس شده بود. با این شرایط در مسیر بودن به چه شکل امکان دارد؟ من خودم طاقت 2 ساعت سرمای زیر صفر را ندارم.
بله لایه داخلی کفش دوپوش من خیس شده بود ولی مشکلی برایم پیش نیامد. البته کفشهای دوپوش همانطور که خودتان می دانید یک رویه پلاستیکی دارد که قسمت ساقش، روی قسمت بدنه با لولا وصل می شود و کاملا ضد آب است و یک پوش داخلی دارد که جنسش از الیاف ویسکوز است و تقریبا ضد سرماست، آن را به پا می کنید و بعد لایه دوم را می پوشید. در حال حاضر برای سرماهای بالا از سه پوش استفاده می کنند. تیم منتخب گیلان یک صعود سراسری زمستانی به دماوند داشت که یکی از خانمهای انزلی هم شرکت کرده بودند یکی از دلایلی که اجازه صعود تا قله را به ایشان ندادند این بود که کفش سه پوش نداشتند حتی با کفش دوپوش هم اجازه صعود ندادند و این یکی از کارهای "پز گرایی" در کوهنوردی است که باعث می شود صعودهایی که می توان با کفش دوپوش انجام داد را در کوهنوردی امروز اجازه صعود ندهند.
غار برفی در یخچال علم چال بهمن 79، سه نفر جلو تیم منتخب گیلان: از راست رسول جهاندیده - امید کیایی فر و امین به همراه تیم دیواره نوردی دانشگاه صنعتی شریف
9) برای یخ زدگی دست در آن ارتفاع چه باید کرد؟
باید از دستکشهای دو پوش (دو لایه) استفاده کرد. خصوصاً در دیواره علم کوه یا در گرده آلمانها شما وقتی ازقسمت آفتابگیر دیواره به سمت سایه می روید، چون بعضی جاها آفتاب گیر است دما به شدت بالا می رود و چون حرکتهای بدنی شدید دارید، در سنگ نوردی حتی گرمتان هم می شود ولی وقتی در لایه ای از سنگ می روید که آفتاب به شما نمی تابد آنقدر دما پایین می آید که در لحظه شما احساس سرما می کنید و دستتان یخ میزند. به همین دلیل بهتر است از دستکشهای دو پوش استفاده شود که یک دستکش پنج انگشتی و با یک دستکش دو انگشتی ترجیحا با لایه پر روی آن است که بوسیله یک طنابچه نازک حمایت به دستتان متصل است، در مواقع لزوم و کار با ابزار لایه اول که حجیم است بیرون آورده و به حالت حمایت در می آورید. شما کل دیواره را باید با یومار و ابزارهای مصنوعی و رکاب صعود کنید. در زمستان شما صعود طبیعی روی دیواره انجام نمی دهید. این هم یکی از آیتمهای سنگ نوردی ست که با تجهیزات و لباس گرمی که پوشیده اید و با کفشهای دوپوش نمی شود صعود طبیعی انجام داد. در صعود طبیعی دستهایتان باید دیواره را لمس کند و کفش سنگ نوری مخصوص به پا داشته باشید. اما در صعودهای مصنوعی کل وزنتان روی رکاب است و هنر ابزار گذاری،میخ کوبی و بار کشی با قرقره در سرمای زیر صفر است که شما را به قله نزدیک می کند.
10) از دیواره نوردی "علم کوه" و آن تراژدی فرود برایمان بگویید.
صعود دیواره علم کوه برنامه ای بود که مدتها جزء آرزوهایم بود. البته علم کوه را از دو مسیر نرمال و گرده قبلا صعود کرده بودم فقط صعود دیواره مانده بود که البته به تمرینات و تجهیزات خیلی زیادی نیاز داشت و در واقع باید حتما دیواره نورد باشی تا بتوانی صعودش کنی.و در ادامه در همین راستا افزود: "ما سنگ نوردان بسیاری داریم که حتی مدرک مربیگری نیز دارند ولی دیواره نورد نیستند. به طور کلی دیواره نوردی آموزشی جدا از سنگ نوردی می طلبد. در دیواره نوردی گاهی باید طولهای بالای 800 متر را صعود کنی. ما حدود 2 سال پیش در تابستان، تمرینات دیواره نوردی را بر روی "دیواره قلعه بن" با هدف آماده شدن برای برنامه دیواره علم کوه و البته صعود با یک طول طناب بنا به تشخیص مربی و لیدر برنامه آغاز نمودیم و البته همیشه این سوال در ذهن ما بود که چرا با یک طول طناب باید مسیر را صعود کنیم و این شد که ما خودمان به صورت خودجوش با چند نفر از دوستان تصمیم گرفتیم صعود با چند طول طناب را در ماسوله تمرین کنیم تا برای صعود بر روی دیواره علم کوه آماده تر شویم. در برنامه اصلی که در مرداد ماه 89 و به مدت 4 روز طول کشید، 7 نفر از گیلان شرکت کرده بودند و قرار بود مسیرها را به صورت گروه دو نفره صعود کنیم."کامران کریمی" همطناب من در این صعود بودند. برای صعود 2 مسیر: هاری روست و فرانسه را انتخاب کردیم."
لازم به توضیح است که مسیر "هاری روست" بخش ترک مانندی است که این شیار از ابتدای دیواره شروع می شود و تا قله (400 متر معادل 11 طول طناب) ادامه می یابد و این مسیر در قسمت انتهای دیواره در راه رسیدن به قله دارای بیشترین مقدار ریزشیها ( حدود 150 متر) و از خطرناکترین قسمتهای دیواره علم کوه می باشد .
کروکی مسیرهای دیواره علم کوه
امید کیایی فر در ادامه افزود: روز صعود آقای "امید علیزاده" با یکی از دوستان مسیر "هاری روست" را که معروف به مسیر ریزشیهاست آغاز نمودند و واقعا هم ریزش را در مسیر با چشم می بینی، بعضی بر این باورند که صعود از این بخش شاید حماقت باشد چرا که هر نیم ساعت به نیم ساعت صدای ریزشها در این منطقه شنیده می شود و صدای خیلی مهیبی دارد طوری که شب اصلا نمی توان خوابید...
امید کیایی فر در ادامه در راستای همین بخش افزود: طول ششم مسیر بود، دو کلاهک سخت و خشن را هم رد کرده بودیم و در این مسیر ضعف تمرینات دیواره نوردی بر روی طولهای طناب خودش را نشان داد و صعود در آن مسیر خیلی کند شد. صعود در آن منطقه به گونه ایست که زمان حرف اول را می زند شما صعود را 4 الی 5 صبح شروع می کنید و تا هوا تاریک نشده باید دیواره را تمام کنید در غیر این صورت مجبور به شبمانی می شوید و در وسط مرداد ماه اگردستکش و کت پر همراه نداشته باشید حتما آسیب می بینید.
کروکی مسیرهای دیواره علم کوه
طول ششم طناب،ابتدای دهلیز یخی بودیم که یک دفعه ریزش اتفاق افتاد و ما در صدم ثانیه متوجه این ریزش شدیم و متاسفانه مجال پناه گرفتن پیدا نکردیم و سنگ نسبتا بزرگی روی دست همطنابم افتاد و باعث آسیب دیدگی تاندونهای دستش شد و به خاطر آسیب دیدگی و درد شدیدی که داشت مجبور شدیم از طول ششم فرود کنیم و البته پایین آمدن هم تراژدی خاص خودش را داشت.
در حالت عادی شما باید مسیر را صعود کنید و پس از رسیدن به قله از مسیر نرمال کوهنوردی، فرود نمایید. خیلی سخت است که بخواهید با یک مصدوم کل مسیر دیواره را دوباره به پایین فرود کنید. چون کارگاهها در یک راستا نیستند ولی ما مجبور بودیم این کار را انجام دهیم و فرود جفت طناب را انجام دادیم چون اگر سنگهای ریزشی به طناب اصابت می کرد ممکن بود باعث پارگی طناب شود به همین دلیل برای ایمنی کار شما حتما باید 2 طنابه فرود کنید . حدود ساعت 2 بود که این اتفاق افتاد و چیزی حدود ساعت 9 شب بود که ما به کف یخچال رسیدیم و واقعا این فرود انرژی زیادی از ما گرفت.
صعود دیواره علم کوه-مرداد89 مسیر هاری روست-کلاهک بزرگ
11) آیا کسی تا به حال از این ارتفاع فرود کرده بود؟
راستش نمی دانم ولی دوستانی که در آن منطقه بودند می گفتند کسی تا به حال از این ارتفاع فرود نکرده است.
12) هزینه ی این فرود برای امید کیایی فر چه بود؟
اگر چه این صعود رسیدن به قله را به همراه نداشت، اما تجربه فرود با یک مصدوم از دیواره علم کوه و انرژی که حین انجام آن صرف شد، یک تخلیه روحی و جسمی را برای من به همراه داشت و خوشحال هستم که من و هم طنابم در حال حاضر در سلامت کامل هستیم و می توانیم برای صعودهای بعدی و با تجربه بیشتر برنامه ریزی کنیم.
13) شیرین ترین خاطره تان از کوه را برایمان بگویید.
راستش را بخواهید کل کارهایی که در کوه با دوستانم انجام دادیم جزء خاطرات شیرین به حساب می آید. با این حال من فکر می کنم چون منطـــقه علم کوه را خیلی دوست دارم بیشتر خاطراتم هم در آنجا رقم خورده است و من در منطقه تخت سلیمان که شامل چندین قلل بالای 4000 متر است و یکی از آنها علم کوه است خاطرات زیادی دارم. صعود قلل این منطقه جدا از زیبایی و بکر بودن، به خاطر یخچالها و شکافهایی که دارد بسیار شگفت انگیز است.
خاطرم هست پاییز سال 81 بود که با دوستمان آقای "جهان دیده" و کوهنوردهای خوب رشت با تجهیزات خیلی ضعیف دو قله ی "سیاه گوک شمالی و جنوبی" (4500 متر) که مجاور هم هستند را در شرایط سخت صعود کردیم و من هنوز هم وقتی عکسهای روی قله را نگاه می کنم خنده ام می گیرد ... با کلنگهای آهنی که خودمان درست کرده بودیم و با کوله پشتی های ابتدایی که داشتیم صعود می کردیم. نزدیکی های قله بودیم که هوا طوفانی شد دوستمان آقای "جهان دیده" که کوهنورد بسیار با تجربه ای هم هستند، گفتند تا هر جا که توانستیم بالا می رویم و ما به صعود ادامه دادیم. تقریبا 20 متر مانده بود تا به قله برسیم که دیدیم سنگهای اطراف قله صدای جیز و ویز می دهند. نگاه کردیم دیدیم تمام سنگهای اطرافمان برق می زند انگار داشت روی آنها جوش کاری می شد و ما نمی دانستیم جریان چیست و چرا این سنگها جرقه می زنند؟ در آن لحظه من بوی سوختگی احساس کردم و آن لحظه بود که آقای "جهان دیده" به خاطر صدایی که شنید گفت: امید کلنگت را بنداز ... تمام ماجرا این بود که ما در آن لحظه در معرض صاعقه قرار داشتیم و ما بلافاصله در گوشه ای پناه گرفتیم ولی واقعیت این بود که ما حدود 10 دقیقه در معرض صاعقه بودیم طوری که حتی اگر 50 یا حتی 100 متر هم پایین تر می رفتیم باز در معرض صاعقه زدگی قرار می گرفتیم. بعد از اینکه خطر برطرف شد کلاهم را که برداشتم دیدم کل موهای زیر کلاهم سوخته بودند و در ادامه به مزاح می گوید: البته در آن زمان من موی زیادی داشتم و کلی از موهای من داخل کلاهم سوخته بود ... و ما آن روز واقعا شانس آوردیم که ذغال نشدیم.
14) فکر می کنم رفتن به این منطقه با کوهنوردان با تجربه، می تواند خیلی پربارتر از صعودش باشد. حداقل این است که انگیزه ها را برای رسیدن به قله قوی می کند. درگیر شدن با مشکلات یا همان مسئله ی ارتفاع زدگی را حس کردن همگی از نتایج این نوع صعودهاست. مسئله ای که همیشه برای کوهنوردان گیلانی وجود دارد مسئله ی ارتفاع زدگی ست. آیا روشها و تمهیدات خاصی برای کسی که اولین بار به ارتفاع می رود وجود دارد؟
بله ما حدود 26 متر زیر سطح دریا هستیم و طبیعتاً تاثیر ارتفاع روی ما خیلی بیشتر از نقاط دیگر است. البته باز روی افراد مختلف متفاوت است دقیقا مثل دریازدگی روی کشتی است. همه به یک نسبت ارتفاع زدگی را تجربه نمی کنند و رفتن به ارتفاع به صورت مداوم تاثیر مثبت و سازنده اش را می گذارد. راه اصولی و علمی آن است که شما هر 3000 متر یک شب مانی داشته باشید که معمولا ما ایرانی ها این کار را نمی کنیم. کوهنوردانی که در اروپا کار می کنند از 3000 متر بالاتر نمی روند تا بدنشان به آن ارتفاع سازگار شود.
15) شما به عنوان یکی از افراد شاخص در عرصه ی کوهنوردی و سنگ نوردی با مسائل و شرایط حاکم بر این عرصه آشنا هستید، اوضاع و احوال این ورزش را چگونه می بیند؟
امید کیایی فر در پاسخ به این سوال مواردی را مطرح نمودند که آیتم وار به آنها اشاره می شود.
- 1. در حقیقت یکی از نقاط ضعف ما کمبود متخصص سنگ نوردی و کوهنوردی است. ما در داخل گیلان فرد متخصصی که دارای اطلاعات به روز در این عرصه باشد و بخواهد کار تدریس را انجام دهد نداریم. سنگ نوردی ورزشی ست که اطلاعاتش دائما به روز می شود و به همین دلیل به روز نگه داشتن اطلاعات، تبادل نظر و از طرفی تبادل اطلاعات در این عرصه بسیار مهم است.
- 2. در درجه ی بعدی آن طور که باید از تجربه های پیشکسوتان رشته استفاده نشده و حمایت نمی شود.
- 3. متاسفانه کسانی که مربی این رشته هستند به صورت انفرادی عمل می کنند و من احساس می کنم حرکتهای جمعی در این چند ساله کمرنگ شده و کلمه "ما" تبدیل به "من" شده است. شما اگر بهترین کوهنورد هم باشید زمانی که انفرادی عمل کنید خودتان را بالا می کشید و افراد دیگر را نمی توانید آموزش دهید حتی کسی هم دیگر نمی تواند در سطح شما کار کند.
- 4. یکی دیگر از مشکلاتی که من احساس می کنم در این چند سال اخیر بسیار به چشم می خورد "پز گرایی" است، حال این پز می تواند پز یک صعود باشد یا می تواند حتی پز تجهیزات و پوشش کوهنوردی باشد."افشین سعدی" همراه با برادرانش با طنابهای کنفی دیواره ی کوله بار (400متر) را صعود می کردند و ما در گیلان افراد شاخصی را در سالهای خیلی دور (سال های 56 یا 57) داشتیم که دیواره علم کوه را با تجهیزات بسیار ابتدایی و میخها و گوه های دست ساز صعود نمودند و من فکر می کنم در آن سالها با آن تجهیزات ابتدایی، کیفیت کارها خیلی بالا بود، بالعکس در کوهنوردی امروز کمیت بالا رفته ولی برنامه ها کیفیت لازم را ندارند.
- 5. احساس می کنم گروههای انزلی با اینکه تعدادشان زیاد است با همدیگر در ارتباط نیستند و این یکی از ضعفهای گروههاست.
16) به نکته ی خوبی اشاره نمودید وقتی نفرات شاخص گروهها از میدان خارج می شوند به نوعی، هم به گروهها لطمه می زنند و هم به رشد و تعالی خودشان. شما دلیلش را چطور ارزیابی می کنید و چه پیشنهادی دارید که دوباره این لیدرها و افراد شاخص به گروهها کمک کنند.
اجرایی شدن این امر، نیاز به بستر سازی و فرهنگ سازی دارد و در حال حاضر نیز خیلی سخت است که ما بخواهیم دوباره فردی را که از گروه رفته مجدداً به گروه برگردانیم. این یک کار زیرساختی و فرهنگی می طلبد که ما از ابتدا این کار را در گروهها انجام ندادیم. یکی از راهکارها این است که فردی که تازه وارد گروه می شود را چند هفته زیر نظر بگیریم و بعد از چند برنامه آن را مطابق استعداد و توانایــی هایش به سمت برنامه های مورد علاقه ی خودش هدایت کنیم و من فکر می کنم این روش در ماندگاری افراد در گروه موثر باشد.
17) شما فکر می کنید افراد شاخصی که از گروه خارج می شوند به امید انجام کارهای بهتر خارج می شوند؟
بله معمولا به این شکل است.
18) به نظر شما برای این افراد چه اتفاقی می افتد؟ گاهاً بعد از یک دوره ای فعالیتشان کم می شود و در قالب تیــمی به کوه نمی روند تا با دوستان هم رده ی خودشان کارهایی انجام دهند و یا اینکه می روند و خیلی منعکس نمی شود؟
کوهنوردی یک ورزش آهسته و پیوسته رفتن است یعنی اگر همان افراد در گروه خودشان آهسته و پیوسته روند حداقل ماندگارتر هستند تا بخواهند یک جهش عظیم داشته باشند. معمولا به صورت تجربی ثابت شده کسانی که چنین جهشهایی را داشتند بعد از چند سال متوالی وقتی دوباره به گروه باز می گردند دیگر آن جایگاه قبلیشان را ندارند و کسی که از گروه می رود و دیگر پشت سرش را نگاه نمی کند در واقع پل های پشت سرش را خراب می کند. با این فرهنگی که ما در کشورمان داریم و کارهای کوهنوردی که بدین شکل در کشورمان انجام می شود کمتر کسی به صورت مداوم در بخش قبلی ماندگار می ماند واقعا روحیه خاصی می خواهد. شما باید از نظر موقعیت مالی، کاری و خیلی مسائل دیگر شرایطش را داشته باشید تا بتوانید در آن موقعیت بمانید که معمولا نتیجه اش سرخوردگی ست.
19) در ارتباط با ضعف برنامه کوهنوردی و سنگ نوردی شما به ضعف آموزشی، فرد گرایی، عدم حمایت هیات، پزگرایی و ... اشاره نمودید آیا ایده یا پیشنهادی برای بهبود وضعیت حاضر دارید؟
امید کیایی فر با بیان 4 راهکار به شرح زیر پاسخگوی مسائل موجود در این عرصه گردید.
- 1. همانطور که اشاره شد علم و اطلاعات به روز در عرصه ی کوهنوردی وسنگ نوردی بسیار اهمیت دارد به همین دلیل آنها باید برای آشنایی با روشها، فنون و ابزارهای جدید در کلاسهای بازآموزی که سالانه برگزار می شود شرکت کنند.
- 2. یکی از قوانین رشد در این ضمینه این است که حداقل در هر فصل، 2 الی 3 برنامـــه ی صعود خارج از استان داشــته باشید. این برنامه ها سبب می شود تا ضمن آشنایی با سنگ نوردان با تجربه و توانا در خارج از استان، از تکنیکها، تاکتیکها و همچنین ابزارهای جدید این رشته آگاهی یابید. متاسفانه این کارها در حیطه ی سنگ نوردی استان گیلان کمتر انجام میشود، و همین عوامل سبب می شود که ما در زمینه سنگ نوردی و کوهنوردی افت کنیم. سنگنوردی تمرین و مطالعه بسیار می خواهد و حتی اگر شما تمرین گره ها را انجام ندهید افت می کنید.
- 3. در زمیــنه آموزش سنگ نوردی در حال حاضر آقای "افشین سعدی" از پیشکسوتان سنگنوردی و کوهنوردی، یک کار ترکیبی و حرکت نویی را در این بخش و در زمستان در بخش یخ نوردی آغاز نموده اند و با برگزاری برنامه های پیوسته و با مدیریت اجرایی بالا سعی در ارتقا و بهبود سطح آموزشی این عرصه ی ورزشی دارد. "افشین سعدی" به عنوان یکی از سنگنوردان با تجربه و اهل فن وعضو تیم بازگشایی مسیر نو بر روی برودپیک (از کوههای هیمالیا)، چندین سال است با یکی از گروههای موفق در تهران تحت عنوان "باشگاه کوهنوردان آرش" فعالیت دارند و در حال حاضر برای گروهی از کوهنوردان در گیلان دوره ی آموزشی سنگ نوردی ترتیب داده اند و ما هم بخشی از کار را به عهده گرفته ایم که البته برای خودمان هم حالت آموزشی دارد . ایشان هم از نظر شخصیتی و هم اطلاعات سنگ نوردی در سطح بالایی بوده و به عنوان یکی از کوهنوردان شاخص در سطح برون مرزی فعالیتهای جدی دارند.
- 4. به طور کلی اگر گروههای کوهنوردی با هم در ارتباط باشند و اهدافشان مشخص شود، می توانند ایده ها و نظراتشان را به اشتراک بگذارند، و در سطحی بالاتر اگر بتوانند آنها را اجرایی کنند، می توانند به جایی برسند که حتی هیات را با اینکه متولی ورزش کوهنوردی است به چالش بکشند. باید توجه داشت اگر هر گروه کوهنوردی بدون ارتباط با گروههای دیگر کار خودش را انجام دهد هر چقدر هم قوی باشد باز هم فعالیت کوهنوردی در آن شهر نمی تواند پیشرفت کند و فعالیت در گروه باقی می ماند
20) اگر امکان دارد در ارتباط با کلاسهای سنگ نوردی آقای "افشین سعدی" بیشتر توضیح دهید چطور می توان در این کلاسها شرکت کرد؟ گروهها چطور می توانند اعضای خود را معرفی کنند؟ اگر امکان دارد در ارتباط با نحوه ثبت نام و چگونگی شکل گیری این گروه بفرمایید. آیا با اطلاعات سنگ نوردی باید در این کلاسها شرکت کرد؟
در حال حاضر ثبت نامها تلفنی انجام می شود و از ابتدا نیز تشکیلاتی نبوده است و ارتباطات نیز به صورت خود جوش انجام یافته و هم اکنون نیز به همین روال پیش می رویم. اولین جلسه در منجیل و با حضور تعداد نسبتا زیادی شرکت کننده و با مدیریت بسیار عالی برگزار گردید. بعد از آن، در دیواره سنگ سوری لوشان ،تقسیم بندی نفرات انجام شد. نفرات متناسب با علاقه و آمادگی جسمانی و تجربه در بخشهای (سنگ نوردی، دیواره نوردی) قرار گرفتند و پس از آن جلسه قرار بر این شد تا ماهی 1 یا 2 بار این کلاسها برگزار شود.
سنگ سوری لوشان - مسیر کلاهک- اردیبهشت 92
21) از طرحها و کارهایی که دوست داشتید انجام دهید ولی فرصت انجامش را نیافتید برایمان بگویید. از رویاهایتان بگویید مثل دیواره نوردی که روزی رویایتان بود و امروز تحقق یافت.
بله من به سنگ نوردی علاقه زیادی دارم و زمانی نیز دیواره نوردی جزء آرزوهایم بود که تحقق یافت. ولی من صعود به دیواره های خیلی بلندتر و حتی برنامه هایی برای صعود به خارج از کشور را در لیست آرزوهایم داشتم. کلاً سنگ نوردی آمـــادگی جسمانی بسیار بالایـی می طلبد و من دوست دارم روزانه تمرینات جدی که قبلا داشتم را داشته باشم ولی متاسفانه به خاطر آسیبی که دیدم مجبور شدم هدفهای دورم را کمی پایین تر بیاورم. بخش پرواز با پاراگلایدر را هم خیلی دوست دارم و امیدوارم روزی فرصت تجربه آن را داشته باشم.
22) الگوی شما در کوهنوردی کیست؟
اگر بخواهم از شخص خاصی نام ببرم از "محمد نوری" می گویم که ایشان سالها بر من تاثیرگذار بوده اند. از کارهای شاخص ایشان که اعتماد به نفس و توان بالایی می طلبد، صعود زمستانی بر روی دیواره علم کوه به صورت "سولو" (انفرادی) و در شرایط بسیار سخت بوده است که پس از این صعود انفرادی، فدراسیون به صورت افتخاری ایشان را به همراه تیم ملی به هیمالیا اعزام نمودند ، محمد نوری عاشق کوهستان است و جدا از اینکه از نظر مهارتی در سطح بالایی قرار دارند از نظر شخصیتی هم انسان وارسته و متواضعی هستند و همیشه برای کمک رسانی در منطقه ی علم کوه جزء نفرات اول بوده اند و روحیه خدمت بسیار بالایی دارند ،من در سال 82 در منطقه "علـــم چال" با ایشان آشنا شدم و قلل شانه کوه و میان سه چال را هم با ایـشان صعود کردم و آن طور که دوستانشان می گفتند حدود یک هفته بود که در "علم چال" چادر زده بودند و زمانی بر می گردد که غذایش تمام شود."محمد نوری" کلیه خط الراس های 4000 متری علم کوه را صعود کرده اند و به خاطر شخصیت والایی که دارند همیشه مرا تحت تاثیر خود قرار دادند.
23) آقای کیایی فر توصیه شما به جوان هایی که تازه وارد این عرصه شده اند چیست؟
جوانها اگر بتوانند با شناخت و مطالعه وارد این عرصه شوند هم به خودشان و هم به گروه ها و در سطحی بالاتر به هیات ها کمک خیلی زیادی می توانند داشته باشند. سرپرستهای گروهها هم موظفند تا افراد تازه وارد را هدایت کنند و راه صحیح را به آنها نشان دهند و باید برای آنها هدف گذاری کنند یعنی فردی که تازه وارد عرصه کوهنوردی می شود هدفهایش مشخص شود همانطور که می دانید کوهنوردی زیر شاخه های زیادی دارد: سنگ نوردی، یخ نوردی و حتی غارنوردی. ما باید متناسب با علایق تازه واردان و شناخت استعدادهای آنها هدف گذاری کنیم و سعی کنیم آن جوان را در مسیر درست قرارش دهیم.
امید کیایی فر سنگنورد با اخلاق بندر انزلی در پایان از گروه کوهنوردی انزلی به خاطر این مصاحبه و شکل گیری چنین هدفی تشکر کرده و میگوید اگر این کار مداوم باشد آرشیو شما در نهایت خیلی پر بار خواهد بود و نکته ای که هست اگر بتوانیم یک جمع بندی از مصاحبه های دوستان داشته باشیم، شاید بتوانیم به یک هدف مشترک برسیم و شاید همه ی کسانی که به عنوان پیشکسوت در این عرصه فعالیت دارند، یک ایده مشترک داشته باشند و اگر این درخواستها و نکته های مشترک خارج شوند، می توانند بسیار مفید و سازنده باشند. در پایان با معرفی کردن خود به عنوان عضوی از دامون، آمادگی خود را برای هرگونه همکاری به گروه اعلام داشتند. فرازهایش بی فرود باد.
با سپاس فراوان
مینا نوری زاد
عضو کمیته روابط عمومی و انتشارات گروه کوهنوردی دامون بندر انزلی
جهت دریافت فایل PDF کلیک نمایید.
دیواره علم کوه مسیر گرده آلمانها